1. กรงแข่ง เป็นกรงเดี่ยวเหมาะสำหรับใส่นกตัวเดียว ขนาดมีตั้งแต่

ขนาดใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง 15.5 -16 นิ้ว สูง 19-20 นิ้ว เหมาะสำหรับนกอายุมากแล้ว มีพื้นที่ได้กระพือปีกออกกำลังแต่จะเทอะทะไปสักหน่อยในการนำขึ้นรอกและขนย้าย

ขนาดกลาง เส้นผ่านศูนย์กลาง 14-14.5 นิ้ว สูง 17.5-18.5 นิ้ว เป็นกรงขนาดที่มีพื้นที่ภายในกรงน้อยกว่า ทำให้นกมีพื้นที่บินได้น้อยลง แต่สะดวกในการขนย้ายและขึ้นรอก

ขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลาง 12-13 นิ้ว สูง 15-16 นิ้ว กรงขนาดเล็กเหมาะสำหรับนกใหม่ที่ยังเปรียวอยู่ นกจะไม่กล้าดิ้นเนื่องจากพื้นที่เล็กมาก

ซี่กรงต้องเล็กและป้องกันไม่ให้นกเขาโผล่หัวออกจากซี่กรง ป้องกันหัวติดกรงซึ่งจะทำให้นกตายได้

คอนในกรงนก คอนที่ดีต้องมีขนาดเหมาะสำหรับนกจับเต็มฝ่าเท้า เป็นคอนเดี่ยว ส่วนปลายคอนจะเรียวลงหน่อยเพื่อให้นกเปลี่ยนอิริยาบถ หากคอนมีขนาดเสมอเท่ากันตลอดนกจะไม่ได้ยืดฝ่าเท้า และจะจับคอนอยู่ขนาดเดียวทำให้ฝ่าเท้าตาย คอนบางอันถูกแกะให้มีผิวที่ขรุขระเพื่อให้นกจับคอนได้มั่น

การติดตั้งคอนและถ้วยอาหาร-น้ำ ควรอยู่ในตำแหน่งที่นกสามารถยืนบนคอนและก้มตัวถึงถ้วยอาหาร-น้ำได้สะดวกเพราะว่าในการแข่ง นกจะได้ไม่ต้องเสียเวลากระโดดลงมาที่พื้นกรงเพื่อไปที่ถ้วยน้ำและข้าว จะทำให้เสียเวลาในการขัน หลีกเลี่ยงการติดตั้งคอนเหนือถ้วยอาหาร-น้ำ เพื่อป้องกันปัญหานกถ่ายลงในถ้วย คอนจะต้องทิ้งระยะห่างให้เพียงพอสำหรับนกในการหมุนกลับตัว หางนกไม่ปัดป่ายกับซี่กรง หรือหางนกไม่ชนกรงตลอดเวลาในระหว่างที่นกยืนเกาะคอน ในกรงควรมีถ้วยน้ำ ถ้วยข้าว ถ้วยทราย และถ้วยดินดำ

กรงควรมีผ้ากันแดดสี่ชายเพื่อให้นกหลบแดดขณะที่อยู่บนรอก และนกควรได้รับแดดบ้างเช่นกัน และผ้ากันแดดที่ดีส่วนล่างควรมีชายที่สอบลงเพื่อให้แดดส่องเข้ากรงบ้างปลายชายผ้าควรมีหินเจียรไนหรือพลาสติกที่มีลักษณะแวววาว เรียกว่าตุ้มแก้ว ใช้ไล่นกประเภทเหยี่ยวที่อาจบินมาทำอันตรายนกได้ เพดานกรงควรมีผ้ารองกันน็อคเพื่อป้องกันไม่ให้นกบินชนเพดานกรงบาดเจ็บเนื่องจากนกเขาชวาเป็นสัตว์ขี้ตื่น น้ำหนักกรงก็สำคัญ กรงที่ต้องมีน้ำหนักพอควร เมื่อขึ้นรอก กรงจะได้ไม่แกว่งทำให้นกเขาตกใจได้

ผ้าคลุมกรงด้านนอกก็สำคัญ เป็นผ้าทึบที่ควรปิดกรงสนิท ใช้เมื่อเดินทาง ไม่ให้นกเห็นสิ่งแวดล้อมข้างทาง กันนกตื่นกลัว ผ้าคลุมกรงยังมีประโยชน์ตอนเก็บนกเข้านอนตอนหน้าหนาว หรือป้องกันนกตกใจเวลากลางคืนด้วย

ประตูกรงมีสองแบบ คือประตูข้างที่สะดวกในการเปิดแต่นกจะบินสวนมือออกมาได้ และประตูก้นกรงนกจะไม่บินสวนมือ แต่จะเปิดยากหน่อยเพราะต้องเปิดถาดขี้นกออกก่อน จึงจะเปิดประตูกรงได้

2. กรงพักหรือกรงบิน กรงชนิดนี้เป็นกรงพักสลับเปลี่ยนกับกรงแข่ง ไม่ควรเลี้ยงนกแข่งในกรงเดี่ยวทั้งปี ลูกนกที่เตรียมฝึก ในกรงแข่ง นกที่อายุมากๆและนกที่อยู่ในช่วงผลัดขนหรือหมดฤดูแข่งขัน ควรจะได้พักในกรงที่มีขนาดใหญ่ นกจะได้ออกกำลังกายโดยการบินได้ใช้กล้ามเนื้อปีกและกล้ามเนื้ออกมากขึ้น ร่างกายนกจะได้แข็งแรง คึกคักและร่าเริงและมีเสียงที่คงที่

กรงพักต้องมีพื้นที่ๆกว้างพอให้นกได้บินออกกำลังกาย มีคอนและการจัดอุปกรณ์ภายในกรงต้องไม่มากจนเกินไป เพื่อพื้นที่ให้นกบินใช้กล้ามปีกในการบิน ไม่ใช่แค่ใช้กำลังขาเดินหรือกระพือปีกอยู่กับที่เหมือนกับกรงที่ใช้แข่งทั่วไป พื้นกรงถ้าจะให้ดีต้องเป็นพื้นที่เป็นไม้กระดานล้วนๆ โรยด้วยทรายหรือดินแห้งที่ตากแดดแรงๆฆ่าเชื้อโรคแล้ว เพราะนกเขาชวาเป็นนกที่ชอบหากินบนพื้นดิน กรงบินต้องมีการป้องกันศัตรูนกอย่างดี ไม่มีแมวหรือสัตว์ที่ทำให้นกตกใจมากวน นกอาจจะบินชนกรงบาดเจ็บได้ มีแสงแดดส่องถึงและกันฝนสาด

การเปลี่ยนนกเลี้ยงในกรงแข่งกับกรงบินไม่มีหลักตายตัว ขึ้นกับความสะดวกของเจ้าของนก และขึ้นกับนกแต่ละตัวว่าจะปล่อยนานเท่าไหร่ ปล่อยนานเท่าไหร่จะทำให้นกของเราดีขึ้น แข็งแรงและร่าเริงขึ้น  

© CopyRight, All Rights reserved.

สงวนลิขสิทธิ์ในนาม nokkhao.com ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537