นกเขาชวาเสียง

กฏและกติกาในการแข่งขันนกเขาชวา

นกเขาชวา เมื่อขันโยนออกมา จะเรียกว่าคำขัน คำขันจะมีขันโยนหนึ่งครั้ง หนึ่งคำขันจะมีองค์ประกอบ 6 ส่วน ดังนี้

พยางค์หน้า หรือคำหน้า / พยางค์กลาง หรือคำกลาง / จังหวะใน / พยางค์ปลาย หรือคำปลาย / จังหวะนอก / น้ำเสียง

1. พยางค์หน้า หรือคำหน้า คือเสียงที่เปล่งออกมาเป็นพยางค์แรกของคำขันโยน ลักษณะที่นิยมนำมาพิจารณาได้กว้างๆดังนี้

1.1 หน้ายาว คือพยางค์แรกของคำขันที่มีกระแสเสียงยืดยาวกว่าปกติทั่วไป หรือเรียกว่าร้องกดหน้ายาว

1.2 หน้าสั้น คือพยางค์แรกของคำขันที่มีกระแสเสียงสั้น หรือแบบร้องหน้ายาวไม่กดหน้า

1.3 หน้าตรง คือพยางค์แรกของคำขันที่มีกระแสเสียงที่ต้นเสียงเสมอกับปลายเสียง ไม่มีการผันเสียงสูงขึ้น เช่น โก โว ฟังเป็นเสียงตรงๆ หรือเรียกว่าร้องกดหน้าสั้น

1.4 หน้าโค้ง หรือ กดหน้า คือพยางค์แรกของคำขันที่มีการผันเสียงจากต้นเสียงสูงขึ้นเช่น เกว๊า เว้า หรืออื่นๆก็ได้ เป็นต้น หรือร้องแบบหน้าสั้นไม่กดหน้า

การจัดทำคะแนนตามค่าความดีของนกในส่วนของพยางค์หน้า มีการกำหนดความดีของพยางค์หน้าเป็น4ประเภท

	เปอร์เซ็นต์	คะแนน	ห้วงคะแนน
ยาวโค้ง	90	18+1	17-19
ยาวตรง	75	15+1	14-16
สั้นโค้ง	60	12+1	11-13
สั้นตรง	45	9+1	8-10

การจัดทำคะแนนตามค่าความดีของนกในส่วนของพยางค์หน้า มีคะแนนในส่วนนี้ 20 คะแนน

2. พยางค์กลางและจังหวะ พยางค์กลาง หรือคำกลาง คือเสียงที่เปล่งออกมาระหว่างพยางค์หน้ากับพยางค์ปลาย พยางค์กลางจะมีเสียงที่มีความหนักเบาแตกต่างกันดังนี้

- พยางค์กลาง บางเบา ฟังเป็น ระ

- พยางค์กลาง ชัดเจน ฟังเป็น กะ

- พยางค์กลาง หนักแน่น ฟังเป็น ตะ

- พยางค์กลางเป็นตัวเคลื่อน ถ้าเคลื่อนไปชิดปลาย เรียกว่า กลางชิดปลาย ถ้าเลื่อนไปชิดหน้าเรียกว่า กลางชิดหน้า ถ้าเลื่อนเข้าหากัน เรียกว่า กลางชิด หรือกลางเต้น เป็นต้น

- พยางค์และจังหวะเป็นส่วนที่มีความเกี่ยวข้องกัน พยางค์กลางจะเป็นตัวแบ่งจังหวะในของคำขัน

ถ้ามีพยางค์กลาง 1 พยางค์ จะเป็นตัวแบ่งจังหวะในออกเป็น 2 จังหวะเรียกว่า นก 3 พยางค์ 2 จังหวะใน ถ้ามีพยางค์กลาง 2 พยางค์ จะเป็นตัวแบ่งจังหวะในออกเป็น 3 จังหวะ เรียกว่านก 4 พยางค์ 3 จังหวะในเป็นต้น

- พยางค์กลางที่เป็นตัวแบ่งจังหวะในออกเป็นสัดส่วนต้องชัดเจน มีครุ ลหุ จังหวะในที่ถูกแบ่ง ห่าง เนิบ ช้า สะดุด จึงจะเกิดค่านิยม

พยางค์กลางกำหนดเป็นจำนวนพยางค์และความชัดเจน

จำนวนพยางค์					ความชัดเจน
พยางค์	1	2	3	4	ความชัดเจน	(.) บางเบา	(-) พยางค์กลางหนักแน่นชัดเจนบางพยางค์	(=)พยางค์กลางหนักแน่นชัดเจนทุกพยางค์
คะแนน	1	2	3	5	คะแนน	1	3	5

คะแนนในส่วนนี้คิดเป็นคะแนนสูงสุด 10 คะแนน

จังหวะนอก คือช่วงเว้นระหว่างคำขันต่อคำขัน นับจากการสิ้นสุดของพยางค์ปลายของคำขัน ก่อนถึงการเริ่มต้นของพยางค์หน้าในคำถัดไป จังหวะ คือ ช่องเว้นระหว่างพยางค์ต่อพยางค์

จังหวะ (ใน+นอก) กำหนดความดีเป็น 4 ระดับ คือ

	เปอร์เซ็นต์	คะแนน	ห้วงคะแนน
ห่าง-เนิบช้า-สะดุด ทิ้งปลาย	90	9+1	8-10
ห่าง-เนิบช้า-ไม่สะดุด	70	7+1	6-8
ห่าง-ไม่เนิบช้า	50	5+1	4-6
ถี่	30	3+1	2-4

คะแนนในส่วนของจังหวะคิดเป็นคะแนนสูงสุด 10 คะแนน

*****คัดและเรียบเรียงมาจาก คำอธิบายประกอบกติกาและการตัดสิน ฉบับปี 2530 และปี 2546*****