พฤติกรรมที่เห็นได้ชัดคือ นกพยายามจะไปหาซึ่งกันและกัน เวลานอนในช่วงกลางคืนจะนอนใกล้ชิดกัน ถึงแม้จะอยู่คนละกรงกัน เมื่อนำกรงนกแยกออกจากกัน นกทั้งคู่จะร้องเรียกหากัน เมื่อนำมาใกล้กัน นกทั้งคู่ก็เป็นปกติ แสดงว่านกทั้งคู่เริ่มยอมรับซึ่งกันและกัน

หลังจากนั้นจึงนำตัวเมียไปใส่ไว้ในกรงเพาะก่อน เนื่องจากถ้านำตัวผู้ไปเข้ากรงเพาะก่อน จะทำให้ตัวผู้หวงที่และอาจจะจิกตีตัวเมียได้ นำกรงตัวผู้ไปแขวนไว้ใกล้กรงเพาะสักระยะหนึ่งแล้วจึงนำนกตัวผู้เข้าไปในกรงเพาะรวมกับตัวเมีย หากนกอยู่ใกล้ชิดเกือบตลอดเวลาไซ้ขนให้กันก็ไม่ต้องกังวล แต่หากนกจิกตีกัน ควรจะหาไม้หรือวัสดุที่กั้นนกในกรงเพาะให้หลบหลีกกันบ้าง เพื่อไม่ให้นกจิกตีกันจนบาดเจ็บ หรืออาจนำนกตัวอื่นที่เป็นนกหนุ่มที่ไม่ดุเอาใส่รวมไว้จนมันเข้าคู่กันดีจึงแยกนกหนุ่มออก หากนกยังจิกตีกันอยู่และตัวใดตัวหนึ่งบาดเจ็บ ควรแยกออกจากกันแล้วนำไปเทียบคู่กับตัวอื่น

ในกรงเพาะ ต้องเตรียมรังให้นกเขาได้วางไข่โดยรังที่เตรียมนั้นอาจเป็นตระกล้าสานใบเล็กๆ กล่องไม้สี่เหลี่ยม หรือภาชนะอื่นๆที่มีรูปทรงคล้ายชามขนาดพอดีกับนกสองถึงสามตัวเผื่อนกที่ออกจากไข่จะได้ไม่เบียดกัน ควรเตรียมรังไว้ประมาณ3-4รังต่อนก1คู่เพื่อนกจะได้เลือกรังที่ตำแหน่งที่นกคิดว่าปลอดภัยมากที่สุด โดยทั่วไป นกเขาจะวางไข่สองฟอง โดยจะวางไข่ใบที่สองห่างจากวันแรกประมาณ1-2วัน เมื่อนกฟักไข่ไปแล้ว7วันสามารถเช็คดูว่าไข่มีเชื้อหรือไม่ โดยสังเกตที่ผิวเปลือกไข่ ถ้ามีลักษณะมันเหมือนไข่ใหม่ๆแสดงว่าไม่มีเชื้อ ถ้าเปลือกด้านๆมีสีขาวขึ้นแสดงว่ามีเชื้อ หลังจากนั้นพ่อและแม่นกจะผลัดกันฟักไข่จนไข่ฟักเป็นตัว โดยมากจะใช้เวลาประมาณ 14-16วัน ผู้เลี้ยงควรระมัดระวังไม่ให้นกตกใจหรือโดนรบกวนบ่อยเกินไปในช่วงที่นกฟักไข่ เพราะนกอาจจะทิ้งรังหรือเขี่ยไข่ตกจากรังได้ หลังจากที่ไข่นกฟักเป็นตัวแล้ว คุณจะสังเกตเห็นเปลือกไข่ตกอยู่ภายในกรง ช่วงนี้ต้องระมัดระวังอย่างยิ่งที่จะไม่รบกวนพ่อแม่นกโดยพยายามเอาตัวพ่อแม่นกที่กำลังกกลูกออกเพื่อดูลักษณะลูกหรือจับตัวนกเล่น ไม่เช่นนั้นพ่อแม่นกอาจจะเครียดเหยียบลูกนกหรือทำร้ายลูกก็ได้ ลูกนกจะเจริญเติบโตเร็วมากในช่วงสัปดาห์แรกๆ พ่อและแม่นกจะช่วยป้อนอาหารลุกนกด้วยตัวเอง โดยช่วงนี้มันจะมีการสำรอกอาหารที่ย่อยไปแล้วขั้นหนึ่งจากกระเพาะอาหารซึ่งจะง่ายต่อการย่อยและดีสำหรับลูกนกในการเจริญเติบโต จนกระทั่งลูกนกเริ่มกินอาหารเองได้จึงทำการย้ายลูกนกไปเลี้ยงกรงอื่น

การให้นกมือปืนช่วยฟักไข่ ส่วนมากผู้เลี้ยงจะนิยมนกเขาแขกเพื่อเป็นนกมือปืนช่วยฟักไข่ นกเขาแขกจะมีสัญชาติญาณคล้ายๆกับนกเขาชวาหรือนกเขาใหญ่ นกเขาแขกเป็นนกที่ขยายพันธุ์เร็วมากและไข่ดกทั้งปี จึงเหมาะที่จะนำมาเป็นนกมือปืน ผู้เลี้ยงต้องกะระยะเวลาฟักไข่ของนกเขาพ่อแม่พันธุ์และนกมือปืนให้ดี เพราะนกเขาแขกจะฟักไข่ไม่มากหรือน้อยไปกว่า 14-16วัน หากนานกว่าหรือสั้นกว่านั้น นกเขาแขกจะเขี่ยไข่ทิ้งและไข่ที่นกกำลังฟักอยู่อาจเสียหายได้ หลังจากลูกนกฟักเป็นตัวนกเขาแขกจะช่วยเลี้ยงลูกนกจนโต และลูกนกที่เลี้ยงโดยนกเขาแขกจะมีรูปร่างที่ใหญ่เนื่องจากนกเขาแขกป้อนอาหารให้ได้เยอะกว่าพ่อแม่นกตัวจริง แต่บางครั้งลูกนกที่ออกจากไข่ใหม่ๆ นกมือปืนจะป้อนได้ไม่ดี เพราะว่าขนาดของลูกนกจะไม่เท่ากับลูกนกเขาแขกโดยธรรมชาติ และโครงสร้างของคอจะไม่แข็งแรงลูกนกอาจตายได้ บางครั้งต้องหมั่นสังเกตดูว่าพ่อแม่นกป้อนอาหารลูกนกได้ดีหรือเปล่า หากป้อนอาหารลูกนกไม่ได้ควรจะช่วยป้อนจนแข็งแรงและมีขนาดที่โตขึ้นจึงทิ้งให้พ่อแม่นกมือปืนช่วยป้อนต่อไปจนโต

© CopyRight, All Rights reserved.

สงวนลิขสิทธิ์ในนาม nokkhao.com ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537